Zwaar blazen
Of een doedelzak "zwaar blaast" ligt voor een groot deel aan de staat en
onderhoud van het instrument. Dat betekent met name dat de zak goed luchtdicht
moet zijn. Dit is te bereiken door regelmatig de binnenkant van de zak te
"seasonen". D.w.z. de huidporiën worden dan bestreken met een stroopachtige
substantie die de van oorsprong poreuze dierenhuid (dus geen varkensblaas)
luchtdicht moet krijgen. Dit seasonen moet op gezette tijden herhaald worden.
Steeds opnieuw moet de zak gecontroleerd worden op eventuele lekken. Ook
lekkage kan ontstaan op de plekken waar de vijf pijpen bevestigd zijn in de
zak.
Heden ten dage zijn er ook synthetische zakken (zie foto boven) op de markt die praktisch 100%
luchtdicht zijn. Het "seasonen" van deze zakken behoort tot het verleden.
De kilt
Bijna onlosmakelijk verbonden met de Schotse doedelzak is het dragen van de
kilt, de Schotse mannenrok. Het dragen van de kilt is niet alleen een privilege
van de Schotten. Een ieder die de Schotse doedelzak bespeelt wordt in feite
uitgenodigd om de kilt er bij aan te trekken.
Trouwens de Schotten zelf vinden het prachtig dat er belangstelling is in het
buitenland, buiten hun traditionele immigratielanden, voor hun nationaal
instrument, hun klederdracht en hun cultuur. De Schotten hebben er niet de
minste bezwaren tegen dat hun traditioneel erfgoed bespeeld en gedragen wordt
in ons land.
De kleuren en tartan van de kilt, de snit van het jasje, het hoofddeksel en
andere ornamenten zijn allemaal door een lange traditie bepaald en harmoniëren
schitterend bij elkaar.
Dit alles maakt de doedelzakspeler samen met zijn instrument tot een lust voor
het oog en een streling voor het oor.
Anders kijken en luisteren
Hoort en ziet u een doedelzakspeler of een doedelzakband dan spreek ik de wens
uit dat u onbevooroordeeld kijkt en luistert en niet de altijd maar weerkerende
stereotiepe vraag stelt wat een doedelzakspeler onder zijn kilt draagt. Vraag
hem naar de beleving van zijn instrument en de doedelzakmuziek. U zult niet
teleurgesteld worden en enthousiaste antwoorden krijgen. Geniet tenslotte van
het vele moois dat de doedelzakmuziek te bieden heeft en als dit verhaal u
daarbij geholpen heeft dan ben ik tevreden.
Jan van Doornum
doedelzakenorgel@hotmail.com
tel: 0523 - 251938
Home
Doeldelzak & Orgel
De Schotse Doedelzak